Η δόμηση των κτιρίων είναι πυκνή με κυρίως χρησιμοποιούμενο οικοδομικό υλικό την πέτρα και κάποιο μείγμα λάσπης που χρησιμοποιούσαν τότε για το χτίσιμο, με βασικό συστατικό την πορσελάνη. Οι κατοικίες ήταν διώροφες θολοσκέπαστες με επίπεδα δώματα. Το ισόγειο ήταν διαμορφωμένο σε δυο χώρους. Ο ένας χώρος χρησιμοποιούνταν σαν στάβλος για τα ζώα και ο άλλος σαν αποθήκη. Η πρόσβαση από το ισόγειο στον πάνω όροφο γίνεται με μια λίθινη θολοσκέπαστη σκάλα, που οδηγεί στο πουντί. Το πουντί είναι ένας κεντρικός ακάλυπτος χώρος του ορόφου – ο βυζαντινός «ηλιακός»  - που αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της κατοικίας και συντελεί στον ηλιασμό και στον αερισμό της. Γύρω από αυτόν διατάσσονται δυο ή τρία δωμάτια και ο χώρος της κουζίνας. Η συνολική κατασκευή της οικίας καθώς και τα εξωτερικά μορφολογικά χαρακτηριστικά της μαρτυρούν τη σαφή βυζαντινή προέλευση. Οι δρόμοι του χωριού ήταν λιθόστρωτοι με κεντρικό αυλάκι για την απορροή των ομβρίων και ακάθαρτων υδάτων. Οι δρόμοι αυτοί το 1970 ξηλώθηκαν λόγω της κατασκευής του αποχετευτικού δικτύου. Κάποια όμως σοκάκια κυρίως γύρω από την εκκλησία έχουν λιθοστρωθεί ξανά, όπως τότε. Όταν στα τέλη του 17ου αιώνα οι επιθέσεις των πειρατών άρχισαν να λιγοστεύουν, ανοίχτηκαν κι άλλες πόρτες εισόδου-εξόδου στο χωριό, οι οποίες προβλέπονταν από την αρχική κατασκευή του κάστρου. Επίσης, στα σπίτια που ήταν κολλητά στο εξωτερικό τείχος του κάστρου, άρχισαν να ανοίγονται πόρτες και παράθυρα για την καλύτερη διαβίωση και εξυπηρέτηση των κατοίκων τους. Αξίζει να σημειωθεί ότι στον μεγάλο σεισμό του 1881 τα Μεστά ήταν από τα ελάχιστα χωριά της Χίου που δεν υπέστησαν καταστροφή. Αυτό αποδεικνύει τη δυνατή και στιβαρή του κατασκευή, που παρά το πέρασμα των αιώνων, συνεχίζει να στέκεται επιβλητική μέχρι και σήμερα.