Στα μέσα του 11ου πχ αιώνα υποθέτουμε ότι ξεκίνησε ο αποικισμός της Χίου από τους Ίωνες. Οι Ίωνες διακρίθηκαν σαν έμποροι και ναυτικοί , όπως επίσης αναδείχθηκαν και πρωτοπόροι στα γράμματα και τις τέχνες. Σ’αυτό συνέβαλαν πολλοί παράγοντες , όπως το εύφορο έδαφος , η γεωγραφική της θέση και τα μεγάλα λιμάνια της. Αξιοσημείωτο είναι ότι περίφημα, κατά την αρχαιότητα, ήταν τα γεωργικά προϊόντα της Χίου , όπως το κρασί της που έφθανε ως τα πέρατα του κόσμου.
Εκτός από τους Ίωνες υπάρχουν ενδείξεις ότι Αιολείς άποικοι εγκαταστάθηκαν στο Βόρειο μέρος  του νησιού , προερχόμενοι από τη Λέσβο.
Οι άποικοι που εγκαταστάθηκαν στα παράλια της Μ. Ασίας και τα γειτονικά νησιά ανήκαν στα ελληνικά φύλλα που ανέπτυξαν τον Μυκηναϊκό πολιτισμό , του οποίου πολιτιστικά στοιχεία έφεραν από τις πατρίδες τους. Από αυτά τα σημαντικότερα ήταν τα επικά. Έτσι γεννήθηκαν τα Ομηρικά Έπη , τα σημαντικότερα δημιουργήματα της Ελληνικής , αλλά και ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, η Ιλιάδα και η Οδύσσεια , έργα του ποιητή Ομήρου.