Η Δημογεροντία ασκούσε την εξουσία (δικαστική, νομοθετική και εκτελεστική) και είχε υποσκελίσει και τους ίδιους τους Τούρκους , των οποίων η διοίκηση ήταν σκιώδης. Η Δημογεροντία, που διοικούσε την πόλη και τα χωριά, διοριζόταν από τις οθωμανικές αρχές. Από τα 66 χωριά της Χίου τα 42 διοικούνταν από τη Δημογεροντία. Το Βασιλειόνικο, οι Καρυές και ο Δαφνώνας είχαν το δικό τους άρχοντα, το Νερουλά. Ξεχωριστή διοικητική περιφέρεια είχαν τα 21 Μαστιχοχώρια.  Σε κάθε χωριό εκλέγονταν δύο δημογέροντες . Στα Μαστιχοχώρια   εκλέγονταν οι Βεκίληδες(δύο έλληνες επίτροποι). Κάθε χρόνο ερχόταν από τη Κωνσταντινούπολη ο Αγάς για να εισπράξει το φόρο και την προβλεπόμενη για το παλάτι του Σουλτάνου ποσότητα μαστίχας. Οι Δημογέροντες είχαν τη  δικαστική εξουσία . Δίκαζαν στο Μεζά υποθέσεις είτε μεταξύ χριστιανών είτε μεταξύ χριστιανού και οθωμανού.
Η Χίος την εποχή εκείνη είχε α) την περίφημη σχολή της Χίου , β) Νοσοκομείο, γ)Λωβοκομείο, δ)Λοιμοκαθαρτήριο και ε) Βιβλιοθήκη. Στη σχολή της Χίου(1792) δίδαξαν ο Διαμαντής Κοραής (παππούς του Αδαμάντιου Κοραή), ο Νεόφυτος Καυσοκαλυβίτης , ο Αθανάσιος Πάριος και ο Νεόφυτος Βάμβας. Στη σχολή μαθήτευσαν επίσης ο Θεόφιλος Καΐρης, ο Βενιαμίν Λέσβιος και ο Νικόλαος Λογάδης. Το Νοσοκομείο ξεκίνησε το 1750 υπό την επιστασία του γιατρού Πέτρου Σκυλίτση και τελείωσε το 1780. Στέγαζε 130 ασθενείς(όχι λεπρούς) , τριάντα γέρους και φτωχούς και  δέκα τρελούς. Το Λοιμοκαθαρτήριο αποτελούνταν από 3 υγειονόμους που έλεγχαν την κατάσταση των ασθενών και όταν επρόκειτο για πανούκλα , ανάγκαζαν τους συγγενείς του αρρώστου να τον αποχωριστούν, κατέστρεφαν τα μολυσμένα ρούχα του και τον τοποθετούσαν στους κοιτώνες του Λοιμοκαθαρτηρίου. Το Λωβοκομείο στέγαζε τους λεπρούς(150 περίπου)  όχι μόνο Χιώτες , αλλά και Μυτιληνιούς. Δεν τους γινόταν κάποια ιατρική θεραπεία, γιατί θεωρούσαν την λέπρα ανίατη ασθένεια.
Στα τέλη του 18ου αιώνα η Χίος είχε 110.000 κατοίκους από τους οποίους στην πόλη ζούσαν οι 30.000 και οι υπόλοιποι στα χωριά(κατά τον περιηγητή Ολιβιέ). Την περίοδο πριν την επανάσταση του 1821 η Χίος ήταν από τα σημαντικότερα εμπορικά κέντρα της εποχής. Αυτή ήταν και η κύρια αιτία που δεν αναμείχθηκε από την αρχή η Χίος στην επανάσταση.