Η μεταβατική περίοδος μετά τη Γαλλοκρατία, η Καταλανική απειλή και η Βενετική επίθεση στη Χίο. 1411-1432.

Οι Γάλλοι έχασαν τον έλεγχο της Γένουας και παρέμειναν με πολύ λίγες Λιγυρικές περιοχές Δυτικά, τις οποίες πούλησαν στους Γενουάτες και στους Φλωρεντινούς. Παράλληλα, οι Καταλανοί ανέλαβαν πρωτοβουλία να επιτεθούν σε Γενουατικά εμπορικά πλοία και κορύφωσαν τις εχθροπραξίες τους με το βομβαρδισμό της Χίου το 1411. Ο αγώνας της Γένουας κατά των Καταλανών πειρατών απλώθηκε από τη ανατολική έως τη δυτική Μεσόγειο. Τα έξοδα που προέκυψαν για τις προετοιμασίες κατά των πειρατών και των επαναστατών πολύ γρήγορα εξάντλησαν το θησαυροφυλάκιο και με δεδομένη την απουσία πόρων ο Δόγης και το συμβούλιό του αποφάσισαν να εντείνουν την περίοδο διάθεσης της Χίου στους Μαονίτες. Η μίσθωση του νησιού ήταν να λήξει στις 21 Νοεμβρίου του 1418, αλλά ανανεώθηκε για 29 χρόνια στις 11 Μαρτίου του 1413. Η συμφωνία ξεκάθαρα αποτελούσε μια προσπάθεια για τους Γενουάτες να ισορροπήσουν τα οικονομικά τους και να διατηρήσουν τα δικαιώματα τους στη Χίο και στη Φώκαια με την εξαγορά του νησιού η οποία θα μπορούσε να πληρωθεί μεταξύ του 1445 και του 1447.

Δύο χρόνια περίπου μετά τη συμφωνία με τη Δημοκρατία, οι Μαονίτες εξασφάλισαν το δικαίωμα να εμπορεύονται στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και συμφώνησαν να πληρώνουν σε αντάλλαγμα μια εισφορά 4.000 χρυσών σκούδων το χρόνο στο Σουλτάνο Μωάμεθ τον Α'. Τα επόμενα χρόνια, πολιτικές αναταραχές και εχθρότητες στη Γένουα οδήγησαν σε μια ακόμα κρίση που χρησιμοποιήθηκε από τους Μιλανέζους, οι οποίοι ανάγκασαν τη Δημοκρατία να παραδοθεί στην κυριαρχία του Δούκα του Μιλάνου Φιλίππου Μαρία στις 2 Νοεμβρίου του 1421. Οι Γενουάτες έμποροι ευνοήθηκαν από αυτή την εξέλιξη, γιατί βασίζονταν στη στρατιωτική και πολιτική δύναμη και επιρροή που μπορούσε να ασκήσει στην περιοχή και στους εχθρούς τους ο Δούκας του Μιλάνου. Στην Ανατολή, οι Καταλανοί συνέχιζαν να παρενοχλούν τα Γενουατικά πλοία, αλλά οι Μαονίτες ανέλαβαν αποτελεσματική δράση εναντίων τους. Στην Ιταλία, ο στρατός του Δούκα του Μιλάνου σημείωσε μια αποφασιστικής σημασίας νίκη στις 22 Ιουνίου του 1431 στον ποταμό Πο κοντά στην Κρεμόνα κατά των Βενετών που είχαν βαριές απώλειες. Η Γένουα είχε εμπλακεί παρά τη θέλησή της σε αυτή τη διαμάχη ως σύμμαχος των Μιλανέζων. Το χτύπημα που κατάφεραν σε βάρος των Βενετών τον Ιούνιο του 1431 δεν είχε σοβαρές συνέπειες στη Βενετική κυριαρχία στη θάλασσα, οι οποίοι αντέδρασαν άμεσα νικώντας το Γενουατικό στόλο κοντά στο Πορτοφίνο (βλεπε χαρτη 2) και απομονώνοντας την πόλη της Γένουας από ξηράς και θαλάσσης.

Την ίδια στιγμή το Ανώτατο Συμβούλιο της Βενετίας αποφάσισε να οργανώσει μια μεγάλης κλίμακας επίθεση κατά της Χίου, η οποία αποτελούσε μια από τις λίγες Γενουατικές αποικίες που είχαν απομείνει στην Ανατολή. Οδηγίες δόθηκαν στους κυβερνήτες (Castellani) των κάστρων της Κορώνης και της Μεθώνης (βλεπε χαρτη 2)  Ανδρέα Τρεβιζάνο και Νικόλαο Ερίτσο αντίστοιχα να προετοιμάσουν γαλέρες για την επίθεση. Μέχρι τα μέσα του Σεπτέμβρη του 1431 όλες οι απαραίτητες ετοιμασίες είχαν ολοκληρωθεί και ο διοικητής της Βενετικής αποστολής Ανδρέα Μοτσενίγκο έπλευσε προς την Κρήτη όπου είχε οριστεί ως σημείο συνάντησης για τις οργανωμένες αποστολές της Χίου της Βηρυττού και της Αλεξάνδρειας. Ο Ντελφίνο Βενέριο επίσης διατάχθηκε να πλεύσει με το στόλο του για τη Χίο. 

Το πεζικό που αποτελούσε την κύρια επιθετική δύναμη κατά της Χίου ήταν κάτω από τις οδηγίες του Σκαραμούτσια ντε Πάπια ο οποίος είχε ξεκάθαρες εντολές να μη λεηλατήσει το νησί αλλά να το θέσει υπό Βενετικό έλεγχο. Απεσταλμένοι στάλθηκαν στο Σουλτάνο για να τον καθησυχάσουν ότι ο φόρος υποτέλειας που πληρώνόταν από τους Γενουάτες θα συνεχιζόταν να πληρώνεται κανονικά από τους Βενετούς, όταν το νησί θα περνούσε στον Βενετικό έλεγχο. Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί ότι κανενα διάβημα δεν έγινε στο Βυζαντινό Αυτοκράτορα, που ήταν ο νόμιμος κυρίαρχος του νησιού. Ο Βενετικός στόλος έφτασε ανοιχτά της Χίου το Νοέμβριο του 1431 κάτω από τις οδηγίες του Ανδρέα Μοτσενίγκο που διέθετε μια δύναμη 700 τοξοτών και 700 οπλιτών που έπαιρναν διαταγές από τον Σκαραμούτσια. Οι Μαονίτες είχαν στη διάθεσή τους 1000 άνδρες 700 Γενουάτες και 300 Έλληνες συγκεντρωμένους στο φρούριο υπό τις διαταγές του Ραφαήλ Μοντάλντο. Για να έχουν καλύτερο έλεγχο του λιμανιού, οι αμυνόμενοι βύθισαν δυο μικρά πλοία στις δυο πλευρές της εισόδου του λιμανιού αφήνοντας έτσι ένα στενό πέρασμα που το έλεγχαν δυο Γενουατικά πλοία. Οι Βενετοί ξεκίνησαν την επίθεσή τους βομβαρδίζοντας τα τείχη του φρουρίου και μάχες ξέσπασαν στη αγορά της πόλης της Χίου μεταξύ των δυο πλευρών. Τα εξωτερικά και πιο παλιά τείχη του φρουρίου γρήγορα καταστράφηκαν και οι αμυνόμενοι απόσυραν τις δυνάμεις τους στα εσωτερικά και νέα τείχη, που είχαν κατασκευαστεί μόλις το 1401 και περιβάλλονταν από διπλή τάφρο. Οι δυνάμεις των Μαονιτών και των Ελλήνων ήταν αριθμητικά υποδεέστερες από εκείνες των Βενετών, αλλά αντιστάθηκαν αποτελεσματικά και θαρραλέα, παρότι ο αριθμός των ανδρών που είχαν στη διάθεση τους δεν ήταν αρκετός να επανδρώσει τις αμυντικές γραμμές των τειχών , τους δυο πύργους και τα πλοία που φύλαγαν την είσοδο του λιμανιού. 

Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας, ένα αναπάντεχο φαινόμενο ήταν αποφασιστικής σημασίας για την έκβαση της μάχης. Μερικά Βενετικά πλοία τη νύχτα κατάφεραν να περάσουν στο λιμάνι και να το καταλάβουν χωρίς καμία δυσκολία. Οι αμυνόμενοι στους πύργους  και στα πλοία αντέδρασαν αποχωρώντας από τις θέσεις τους και βρήκαν καταφύγιο στο φρούριο. Ο αριθμός των αμυνομένων μέσα στο φρούριο αυξήθηκε σημαντικά και η αντίσταση αυξήθηκε από τον ερχομό των συμπατριωτών τους. Ωστόσο, οι Βενετοί ήταν σε θέση να πλησιάσουν το κάστρο και κατάφεραν να βομβαρδίσουν τις κορυφές των τειχών, ενώ κάποιοι από τους στρατιώτες τους περικύκλωσαν τη χερσαία πλευρά των τειχών.  Η μάχη ήταν σφοδρή και οι δυο αντίπαλοι χρησιμοποιούσαν όλα τα δυνατά πολεμικά μέσα από γυμνά χέρια μέχρι βαλλίστρες και μεγάλου βεληνεκούς πολεμικές μηχανές αριθμώντας πολλές απώλειες και από τις δυο πλευρές. Οι Βενετοί προσπάθησαν να εισέλθουν στο φρούριο από ένα σημείο όπου το τείχος είχε καταρρεύσει, αλλά απωθήθηκαν άμεσα από τους Μαονίτες. Σε κάποιο σημείο της μάχης, μερικοί Βενετοί δημιούργησαν ένα μικρό ρήγμα στα τείχη και προσπάθησαν να αναρριχηθούν, οι αμυνόμενοι αποσύρθηκαν και  ο Μοντάλντο κατάφερε να καταρρίψει τις αναρριχητικές σκάλες.

Μέχρι το τέλος της ημέρας, οι Βενετοί αποφάσισαν να εγκαταλείψουν την προσπάθειά τους να καταλάβουν τη χώρα με έφοδο. Ο Σκαραμούτσια οργάνωσε την εκσκαφή υπογείων οδών κάτω από τα τείχη του κάστρου, αλλά κατά τη διάρκεια της επίβλεψης χτυπήθηκε στη βουβωνική χώρα από ένα ακόντιο που εκτοξεύτηκε από τα τείχη. Πέθανε πέντε μέρες αργότερα και ο απρόσμενος θάνατός του ενθάρρυνε τα μέγιστα τους αμυνόμενους, οι οποίοι επιχείρησαν μια σειρά εξόδων που προκάλεσαν μεγάλη ενόχληση στους Βενετούς χωρίς να έχουν πολλές απώλειες. Εντωμεταξύ, η Γένουα οργάνωνε μια αποστολή υποστήριξης εξοπλίζοντας πλοία με σκοπό την ενίσχυση της άμυνας της Χίου και οι Γενουάτες στο Πέραν έδειξαν την υποστήριξή τους με την αποστολή δυο γαλέρων που κατάφεραν να περάσουν ανάμεσα στα Βενετικά πλοία και να αποβιβάσουν άνδρες στο φρούριο. Οι αμυνόμενοι ενθαρρύνθηκαν από αυτό το γεγονός και οι Βενετοί άρχισαν να βρίσκονται σε απόγνωση μετά από όλες τις μάταιες προσπάθειες που είχαν καταβάλει.

Τελικά, στις 17 Ιανουαρίου του 1432, δυο μήνες και έντεκα μέρες μετά την άφιξή τους έπλευσαν για τη Ρόδο. Πριν εγκαταλείψουν τη Χίο, κατέστρεψαν τις φυτείες μαστίχας και πορτοκαλιών του Κάμπου. Τα νέα της Βενετικής απόσυρσης έφτασαν στη Γένοβα και ο κυβερνήτης Ολντράντο Λαμπουνιάνο ανακοίνωσε τα νέα στο κοινό, εξαίροντας την αντίσταση, τον ηρωισμό και το ηθικό που είχαν επιδείξει οι αμυνόμενοι στη Χίο. Παρότι οι κάτοικοι της Χίου δεν χρειάζονταν περισσότερη βοήθεια, τους πληροφόρησε ότι δυο γαλέρες κάτω από τις διαταγές του Πέτρου Ρε τους είχαν ήδη σταλεί.