Η Γαλλική κυριαρχία και η ανασυγκρότηση του Μπουσικό. 1401-1409.
Όπως περιγράφηκε παραπάνω, η Δημοκρατία της Γένουας κατάφερε να εξαγοράσει το νησί της Χίου από τους μετόχους το 1373 με κεφάλαια τα οποία τα είχαν δανειστεί από τους ίδιους τους μετόχους. Κάτω από αυτές τις νέο-διαμορφωμένες περιστάσεις, η Μαόνα δεν είχε κανένα λόγο ύπαρξης. Ωστόσο, συνέχισε να χρησιμοποιείται ως όρος μετά την κατάργηση της Παλαιάς Μαόνα, περιγράφοντας τη σχέση συμμετοχής μεταξύ των νέων μερών της συμφωνίας στη βάση προσωπικής οφειλής και οικονομικής υποχρέωσης που ονομάστηκε Νέα Μαόνα της Χίου. Σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης του 1373, το Κοινό της Γένουας θα μπορούσε να εξαγοράσει το νησί μεταξύ του Νοεμβρίου του 1391 και του Νοεμβρίου του 1393 πληρώνοντας 152.250 λίρες. Ωστόσο, πολύ πριν την εκπνοή του συμβολαίου το 1385, ήταν σαφές ότι τα οικονομικά της Δημοκρατίας ήταν πολύ φτωχά για να καλύψουν αυτό το ποσό. Περαιτέρω διακανονισμοί έπρεπε να γίνουν και νέοι τρόποι πληρωμής έπρεπε να επινοηθούν από το Δόγη Αντώνιο Αντόρνο, ένα αδίστακτο αλλά δραστήριο και έξυπνο άνθρωπο και το συμβούλιό του, που κατάφεραν να παρατείνουν το συμβόλαιο μέχρι το 1416-1418. Στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα, η πολιτική αστάθεια στη Γένουα είχε οδηγήσει στην αντικατάσταση περισσοτέρων από 10 προσώπων στη θέση του Δόγη, τους οποίους διαδέχθηκαν μια σειρά κυβερνητών μεταξύ του 1390 και του 1401. Οι αριστοκράτες στη Γένουα είχαν ζητήσει πολιτική βοήθεια από το βασιλιά της Γαλλίας, ο οποίος ήταν διατεθειμένος να προσφέρει την υποστήριξή του υπό τον όρο ότι ο Δόγης έπρεπε να μετονομαστεί σε κυβερνήτης και να πράττει στο όνομα του βασιλιά της Γαλλίας.
Στις 31 Οκτωβρίου του 1401, ο νέος κυβερνήτης Μπουσικό είχε να αντιμετωπίσει μια ακόμα χαοτική κατάσταση στη Δημοκρατία. Ανέλαβε δράση και έβαλε ένα τέλος στην πολιτική και δημόσια αναταραχή χρησιμοποιώντας στρατιωτικά και μερικές φορές ακραία μέσα. Κατάφερε όμως να επαναφέρει το νόμο και την τάξη και τα σκληρά μέτρα έφεραν ως αποτέλεσμα την αποκατάσταση της φήμης της Γένουας και τη διατήρηση των κεκτημένων της στο εξωτερικό. Φυσικά, η Χίος -ένα από τα Γενουατικά κεκτημένα- τράβηξε γρήγορα το ενδιαφέρον του Μπουσικό, στα πλαίσια της αναδιοργάνωσης των Γενουατικών υποθέσεων στο εξωτερικό.
Η διοίκηση του νησιού δεν κυμαινόταν σε υψηλά επίπεδα και οι Μαονίτες έδειχναν συνεχώς μια ανειλικρινή στάση παραβιάζοντας τις οικονομικές τους υποχρεώσεις στη Δημοκρατία. Ο Μπουσικό αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, αντιλήφθηκε ότι η ασφάλεια και η εσωτερική ηρεμία της Χίου βρισκόταν σε κίνδυνο εξαιτίας της κακοδιοίκησης. Η τάφρος που περιέβαλε το φρούριο είχε γεμίσει από τα απορρίμματα των κατοίκων της περιοχής. Το ίδιο το φρούριο το χρησιμοποιούσαν για την αποθήκευση τροφίμων και όπλων και η φρουρά αριθμούσε πολύ λιγότερα μέλη από τον αριθμό που είχε αναφερθεί στις συμφωνίες. Τα μέλη της διοίκησης συμπεριλαμβανομένων και των Μαονιτών ήταν διεφθαρμένα. Η συμφωνία που είχε υπογραφεί το 1346 με τους Έλληνες είχε αγνοηθεί όπως και τα προνόμια που τους είχαν δοθεί. Ο Μπουσικό προετοίμασε μια γραπτή αναφορά αυτών των γεγονότων, η οποία στάλθηκε στους Μαονίτες. Απαγόρευσε στον κυβερνήτη (Pedestal) να επιβάλει οποιαδήποτε μορφή φορολογίας χωρίς να λάβει υπόψη τη γνώμη των Ελλήνων ή των Λατίνων και σε αντίθετη περίπτωση να του επιβάλεται πρόστιμο 500 Φλορινιών για κάθε παράνομα επιβαλλόμενο φόρο. Ο κυβερνήτης επίσης διατάχθηκε να μην παραμελήσει το καθήκον του να περιοδεύει στο νησί δυο φορές το χρόνο και να καταγράφει τα παράπονα των κατοίκων, οι οποίοι συχνά παρενοχλούνταν από Γενουάτες ναύτες και υπόκεινταν στην ανικανότητα των τοπικών αξιωματούχων. Ήταν επίσης ευθύνη του κυβερνήτη να κρατήσει το λιμάνι της Χίου σε καλή κατάσταση.
Το μνημόνιο που περιείχε αυτές τις οδηγίες ξεκάθαρα έδειχνε ότι ο Μπουσικό ήταν γνώστης των κοινωνικών και πολιτικών συνθηκών στο νησί, οι οποίες είχαν χειροτερέψει λόγω της χαοτικής κατάστασης στη Γένουα. Τα μέτρα που πήρε ο Μπουσικό ήταν δυσάρεστα στους Μαονίτες, οι οποίοι αναγνώριζαν την κυριαρχία της Γένουας, αλλά προτιμούσαν να έχουν κάτω από τον άμεσο έλεγχό τους τη διοίκηση και την εκμετάλλευση του νησιού. Η ανάμειξη του κυβερνήτη της Γένουας στα δημόσια ζητήματα της Χίου ενόχλησε τους Μαονίτες, που οργάνωσαν μια εξέγερση, η οποία ξέσπασε στις 21 Δεκεμβρίου του 1408. Οι επαναστάτες κατέλαβαν το κάστρο της Χίου και διακήρυξαν την ανεξαρτησία τους από τη νόμιμη διοίκηση του νησιού με το διορισμό δικού τους κυβερνήτη (Podesta’) και αξιωματούχων. Οργάνωσαν την άμυνα του νησιού και ζήτησαν από τη Βενετία την παροχή δανείου και όπλων. Ο Μπουσικό έστειλε ένα στόλο υπό τις διαταγές του Κορράδου Ντόρια, που έφτασε στη Χίο στις 18 Ιουνίου του 1409. Οι Γενουάτες συνάντησαν τη μανιώδη αντίσταση, αλλά κατάφεραν να καταλάβουν την πόλη της Χίου μέχρι το τέλος του μήνα στο όνομα του βασιλιά της Γαλλίας Καρόλου του ΣΤ'. Ως τιμωρία, οι Μαονίτες ήταν υποχρεωμένοι να παραδώσουν στον ναύαρχο Ντόρια την πλειοψηφία των μετοχών χωρίς κανένα αντίκρισμα και πολλοί διακεκριμένοι Έλληνες κάτοικοι του νησιού εξορίστηκαν. Οι μετοχές επιστράφηκαν στους νόμιμους δικαιούχους τους μετά από ένα διάβημα στη Γενουατική κυβέρνηση, αλλά αυτή η πράξη σε συνδυασμό με την αποτυχία της επανάστασης είχε προκαλέσει μια μη αναστρέψιμη κρίση μεταξύ της Μαόνα και της Γαλλοκινούμενης κυβέρνησης της Γένουας.
Πολύ σύντομα, το ίδιο συναίσθημα μισαλλοδοξίας και εθνικού μίσους κατέλαβε επίσης και τους πολίτες της Γένοβα που κατάφεραν με τη βοήθεια του Φασίνο Κάνε και του Θεόδωρου του Β' του Μονφερατικού να βάλουν τέλος στη Γαλλική επικράτηση το Σεπτέμβριο του 1409. Οι Μαονίτες έλαβαν τα νέα με ανακούφιση και έστειλαν αμέσως μια επερώτηση στο νέο Αρχηγό για την κατάργηση όλων των νομικών περιορισμών που είχε επιβάλει ο Μπουσικό. Η παράκλησή τους έγινε δεκτή κατόπιν εξέτασης του θέματος.
|