Οι Συνθήκες παράδοσης και το πνεύμα των Γενουατών.

Είναι επιτακτικό να τονίσουμε ότι και οι δυο συνθήκες που υπογράφτηκαν στη Χίο και στη Φώκαια σκιαγραφούν με λεπτομέρεια την κατάσταση της τοπικής κοινωνίας, η οποία δείχνει να είχε ληφθεί σοβαρά υπόψη από τους Γενουάτες, οι οποίοι φαίνονται να γνωρίζουν τα τοπικά ήθη και να έχουν βαθιά γνώση των δεδομένων και των δυο αυτών υπό κατάληψη περιοχών. Πρέπει να υποτεθεί ότι οι Γενουάτες ήταν επαρκώς προπαρασκευασμένοι σχετικά με τους όρους των συνθηκών παράδοσης, οι οποίοι είχαν συσταθεί πολύ πριν την πολιορκία, λαμβάνοντας υπόψη και αξιοποιώντας πληροφορίες από τις ικανότατες μυστικές υπηρεσίες που διέθετε η μεγαλοπρεπής (Superba) Ναυτική Δημοκρατία της Γένοβας και στα δύο μέρη. Είναι επίσης αξιοσημείωτο το γεγονός ότι, αν οι όροι και των δυο συμφωνιών συγκριθούν, είναι εμφανές ότι οι κάτοικοι της Χίου έτυχαν καλύτερης μεταχείρισης σε σύγκριση με τους κατοίκους της Φώκαιας. Αυτό δεν μπορεί να εξηγηθεί εύκολα, γιατί η Χίος δεν ήταν πλουσιότερη της Φώκαιας. Η Χίος κατείχε μια καίρια στρατηγική θέση και ήταν προικισμένη με το εμπόριο της μαστίχας, αλλά η Φώκαια διέθετε ορυχεία μεγαλύτερης εμπορικής σημασίας. Ενδεχομένως ο Βινιόζο πίστευε ότι οι Χιώτες άξιζαν καλύτερης μεταχείρισης, γιατί απέκρουσαν γενναία τις επιθέσεις των Γενουατών για τρεις μήνες, ενώ οι Φωκαείς κατάφεραν να αντισταθούν μόνο για μερικές ώρες. Επιπλέον, οι κάτοικοι της Χίου ήταν σαφώς πιο πολιτισμένοι συγκρινόμενοι με τους αντίστοιχους της Φώκαιας, ένα στοιχείο που θα μπορούσε να κινήσει το σεβασμό και την αναγνώριση των Γενουατών.

Η γενική στάση των Γενουατών, όπως παρουσιάζεται μέσα από τις συμφωνίες, μπορεί να παρομοιαστεί με την στάση που θα επιδείκνυε ένα κυρίαρχο κράτος προς άλλο κυρίαρχο κράτος, γιατί χαρακτηρίζεται από συγκεκριμένους όρους συμφωνίας μεταξύ δυο ίσων πλευρών. Οι όροι της συμφωνίας παράδοσης ήταν τόσο μετριοπαθείς που πραγματικά εκπλήσσουν.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Βινιόζο έδωσε ιδιαίτερη προσοχή στον έλεγχο της συμπεριφοράς των ανδρών του από τη στιγμή που έφτασαν στη Χίο. Υπάρχει μια ιστορία που περιγράφει με τον καλύτερο τρόπο την έντιμη και δίκαια στάση του, στην οποία εμπλέκεται ο νεαρότατος τότε γιος του Φραγκίσκος, ο οποίος τιμωρήθηκε με μαστίγωση, γιατί είχε κλέψει μερικά σταφύλια. Παρότι οι Έλληνες και οι Γενουάτες κυριολεκτικά τον ικέτεψαν να επιδείξει έλεος λόγω του νεαρού της ηλικίας του παιδιού, ο Βινιόζο διέταξε να τιμωρηθεί δημοσίως με τα σταφύλια κρεμασμένα επιδεικτικά γύρω από το λαιμό του. Είπε ότι καλύτερα να είμαι ένας δίκαιος αρχηγός παρά ένας τρυφερός πατέρας. Επίσης σε μια ειλικρινή προσπάθεια του να δείξει συμπάθεια και φιλανθρωπία στον Χιακό λαό, άφησε στη μετά θάνατο διαθήκη του 500 δουκάτα με σκοπό να χρησιμοποιηθούν για την ενίσχυση των  προικών των φτωχών γυναικών της Χίου που υπέστησαν απώλειες λόγω της Γενουατικής εισβολής.

Είναι ξεκάθαρο ότι η αρχικά εχθρική στάση των Χιωτών απέναντι στους Γενουάτες πήγαζε από τις προγενέστερες εμπειρίες τους από την καταπιεστική κυριαρχία του Μαρτίνου Ζαχαρία. Η πρωταρχική τους στάση απέναντι στους Γενουάτες αποίκους
-που εκδηλώθηκε με την ισχυρή αντίστασή τους, αλλά και με λεκτικές αντιδράσεις όπως το ‘Θάνατος στους Γενουάτες’ που ήχησε πολλές φορές στα αμυντικά τείχη του φρουρίου- σύντομα αναστράφηκε μετά από βραχύ χρονικό διάστημα παραμονής των Γενουατών στο νησί. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα από τα γραπτά του Λαώνικου Χαλκοκονδύλα το 1480, ο οποίος γενικά αντιμαχόταν με σφοδρότητα τη Δυτική κατάκτηση και κυριαρχία, αλλά που αργότερα εξέφρασε την ικανοποίησή του ως προς την ειρηνική συνεργασία και συνύπαρξη μεταξύ Ελλήνων και Γενουατών στη Χίο. Στα γραπτά του δίνει έμφαση στο γεγονός ότι οι Μαονίτες κυβέρνησαν το νησί με σύνεση και με τη μέγιστη δυνατή μετριοπάθεια. Αυτά τα δυο αντιφατικά, αλλά πραγματικά παραδείγματα παρουσιάζουν το πλαίσιο των νεοδιαμορφωμένων  Ελληνο-Γενουατικών σχέσεων μεταξύ του 14ου και 16ου αιώνα. Αυτό και άλλα παρόμοια παραδείγματα παρουσιάζουν τη μεταβολή των σχέσεων των δυο πλευρών από μια κατάσταση μίσους, περιφρόνησης και μισαλλοδοξίας -βασιζόμενη σε προϋπάρχουσες πολιτικές και θρησκευτικές εχθρότητες- σε ένα νέο επίπεδο σχεδόν αμοιβαίου σεβασμού που περιγράφεται με το οξύμωρο λεκτικό σχήμα imperum merum et mixtum που σημαίνει Βασίλειο-αυτοκρατορία μικτή και αμιγής μαζί.